De regels van Spider
In het kort
Je speelt met 104 kaarten verdeeld over 10 kolommen en een trekstapel. Een kaart mag op een kaart die één rang hoger is worden gelegd, ongeacht de kleur; een groep mag alleen worden verplaatst als die uit één kleur bestaat (regel Klassiek). Een volledige reeks van heer tot aas van dezelfde kleur wordt uit het spel verwijderd; het spel is gewonnen wanneer de 8 reeksen zijn verwijderd.
De opstelling
Het spel telt 104 kaarten, dus 2 kaartspellen van 52. De app verdeelt ze over 10 kolommen: de eerste 4 hebben 6 kaarten, de overige 6 hebben er 5, samen 54 kaarten. Alleen de laatste kaart van elke kolom ligt open; de overige 44 kaarten liggen gedekt. De resterende 50 kaarten vormen de trekstapel, waarmee 5 deelbeurten van 10 kaarten mogelijk zijn.
Het aantal kleuren, gekozen aan het begin van het spel, verandert de samenstelling van de 104 kaarten, nooit het aantal:
| Kleuren | In de app | Samenstelling |
|---|---|---|
| 1 | Makkelijk | 8 × 13 schoppen |
| 2 | Gemiddeld | 4 × 13 schoppen + 4 × 13 harten |
| 4 | Moeilijk | 2 × 13 schoppen + 2 × 13 harten + 2 × 13 ruiten + 2 × 13 klaveren |
Trekstapel: 50 kaarten, 5 deelbeurten over; geen reeks verwijderd. kolom 1: 5 gedekt, daarna schoppen 10; kolom 2: 5 gedekt, daarna ruitenaas; kolom 3: 5 gedekt, daarna hartenheer; kolom 4: 5 gedekt, daarna schoppenboer; kolom 5: 4 gedekt, daarna schoppen 3; kolom 6: 4 gedekt, daarna ruiten 8; kolom 7: 4 gedekt, daarna schoppenaas; kolom 8: 4 gedekt, daarna hartenheer; kolom 9: 4 gedekt, daarna harten 2; kolom 10: 4 gedekt, daarna schoppen 9.
Een kaart neerleggen
Een open kaart mag op de laatste kaart van een andere kolom worden gelegd als die één rang hoger is, ongeacht de kleur: een harten 9 op een schoppen 10, een vrouw op een heer. De aas is de laagste kaart, de heer de hoogste: op een aas mag niets worden gelegd. Wanneer de laatste kaart van een kolom wordt verplaatst, wordt de gedekte kaart eronder automatisch omgedraaid.
Een groep verplaatsen
Meerdere open kaarten mogen samen worden verplaatst als hun rangen elkaar in aflopende volgorde opvolgen, bijvoorbeeld 8, 7, 6. Bij de regel Klassiek, de standaardregel van de app, moet de groep ook uit één kleur bestaan. Bij de regel Versoepeld mag een groep met gemengde kleuren ook worden verplaatst. De groep wordt net als een losse kaart neergelegd: de eerste kaart moet op een kaart die één rang hoger is. De app stelt geen limiet aan de lengte van een groep.
De lege kolom
Op een lege kolom mag elke kaart of elke verplaatsbare groep worden gelegd, niet alleen een heer. Dit is de nuttigste plek in het spel: je kunt er een kaart opzijleggen om een andere bloot te leggen.
Het delen
Als je op de trekstapel tikt, wordt op elk van de 10 kolommen een open kaart gelegd, van de eerste tot de laatste. De app weigert dit zolang er een kolom leeg is: je moet daar eerst een kaart leggen. Na 5 deelbeurten is de trekstapel leeg.
De verwijderde reeksen
Wanneer een kolom eindigt met de 13 kaarten van één kleur, van heer tot aas, allemaal open, verwijdert de app deze reeks automatisch uit het spel, na de zet of deelbeurt waarmee die is gevormd. De gedekte kaart die eronder lag, wordt omgedraaid. Bij beide regels wordt een reeks alleen verwijderd als die uit één kleur bestaat.
Het einde van het spel
Het spel is gewonnen wanneer de 8 reeksen zijn verwijderd: er blijft geen enkele kaart over. De app herkent niet wanneer een spel vastzit: als geen enkele zet meer helpt, kun je zelf opnieuw beginnen of een nieuwe verdeling starten.
De varianten van de app
- 1, 2 of 4 kleuren (‘Makkelijk, Gemiddeld of Moeilijk’), in het venster Nieuw spel. Bij 1 kleur zijn er alleen schoppen.
- De regel Klassiek of Versoepeld, bij 2 en 4 kleuren. Bij 1 kleur wordt deze keuze niet getoond: alle kaarten hebben dezelfde kleur, dus beide regels werken hetzelfde.
- Spelcode: die geeft de kleuren, de regel en de schudvolgorde aan, bijvoorbeeld SP1-S1C-AAAAAAD voor 1 kleur met de regel Klassiek.
De puntentelling
Het spel begint met 500 punten. Elke verplaatsing en elke deelbeurt kost 1 punt; elke verwijderde reeks levert 100 punten op. De score daalt nooit onder 0. De zettenteller telt verplaatsingen en deelbeurten; het verwijderen van een reeks is geen zet.
| Actie | Punten |
|---|---|
| Begin van het spel | 500 |
| Verplaatsing van een kaart of groep | -1 |
| Delen | -1 |
| Verwijderde reeks | +100 |
Voorbeeld: het spel op de pagina Voorbeelden is in 117 zetten gewonnen, zonder dat de score nul bereikt. De eindscore is 500 − 117 + 800 = 1183 punten (8 reeksen × 100 = 800). Dit is de puntentelling van de app; andere versies van het spel tellen anders.
De bijzonderheden van de app
- Dubbelklikken (standaard ingeschakeld): de aangetikte groep wordt naar de beste kolom verplaatst, bij voorkeur naar dezelfde kleur. Eén keer klikken doet niets.
- Slepen en neerzetten; ‘Automatisch plaatsen’ (standaard uitgeschakeld) verplaatst de losgelaten kaart naar de beste plek.
- Plaatshulp: tijdens het slepen worden de mogelijke kolommen gemarkeerd. Interactieve regels: na een geweigerde zet herinnert de app je aan de regel.
- Ongedaan maken: de laatste 100 acties. De score en het aantal zetten worden hersteld naar de vorige stand; een verwijderde reeks komt terug wanneer de zet waarmee die is gevormd ongedaan wordt gemaakt.
- Geen hints of oplosser: de app geeft niet aan of een deling te winnen is.
Op tafel, met echte kaarten
Wikipedia beschrijft dezelfde beginopstelling als de app: 54 kaarten in 10 kolommen, daarna 50 kaarten die per 10 worden gedeeld wanneer er geen kolom leeg is. Kaartenfabrikant Bicycle beschrijft een andere: tien kolommen van vijf kaarten, met de eerste vier kaarten van elke kolom gedekt. Bij beide moeten alle plaatsen gevuld zijn voordat een nieuwe rij wordt gedeeld. Zie de bronnen.